เครื่องมือสุขภาพ

วิธีคำนวณความเสี่ยงเบาหวานเบื้องต้น

เครื่องมือนี้ใช้การให้คะแนนปัจจัยเสี่ยง (risk score) แบบง่าย โดยอ้างอิงแนวคิดเดียวกับแบบประเมินความเสี่ยงเบาหวานที่ใช้กันทั่วไป ซึ่งพิจารณาอายุ ภาวะน้ำหนักเกิน รอบเอว ประวัติครอบครัว ความดันโลหิต และการออกกำลังกาย

ตารางคะแนนปัจจัยเสี่ยง

ปัจจัย	เกณฑ์	คะแนน
อายุ	35–44 ปี	1
อายุ	45–59 ปี	2
อายุ	60 ปีขึ้นไป	3
ดัชนีมวลกาย (BMI)	23.0–24.9	1
ดัชนีมวลกาย (BMI)	25.0–29.9	2
ดัชนีมวลกาย (BMI)	30 ขึ้นไป	3
รอบเอว	ชาย ≥ 90 ซม. (≈ 35.4 นิ้ว) / หญิง ≥ 80 ซม. (≈ 31.5 นิ้ว)	2
รอบเอว	เกินเกณฑ์ข้างต้นตั้งแต่ 10 ซม. (≈ 4 นิ้ว) ขึ้นไป	3
ประวัติครอบครัว	พ่อ แม่ หรือพี่น้องเป็นเบาหวาน	3
ความดันโลหิต	เคยได้รับแจ้งว่ามีความดันโลหิตสูง	2
การออกกำลังกาย	ไม่ได้ออกกำลังกายสม่ำเสมอ (< 150 นาที/สัปดาห์)	2

ในแต่ละปัจจัยจะนับคะแนนสูงสุดเพียงเกณฑ์เดียว แล้วนำคะแนนทั้งหมดมารวมกัน

การแปลผลคะแนนรวม

0–4 คะแนน — ความเสี่ยงต่ำ

5–8 คะแนน — ความเสี่ยงปานกลาง

9 คะแนนขึ้นไป — ความเสี่ยงสูง

การคำนวณ BMI

BMI = น้ำหนัก (กก.) ÷ [ส่วนสูง (ม.)]² และใช้เกณฑ์สำหรับประชากรเอเชีย ซึ่งถือว่าเริ่มมีความเสี่ยงตั้งแต่ BMI 23 ขึ้นไป ต่างจากเกณฑ์สากลที่เริ่มที่ 25
หากกรอกรอบเอวเป็นนิ้ว ระบบจะแปลงเป็นเซนติเมตรด้วยสูตร นิ้ว × 2.54 ก่อนนำไปเทียบเกณฑ์

แหล่งอ้างอิง

องค์การอนามัยโลก (WHO) — ข้อมูลโรคเบาหวานและปัจจัยเสี่ยง: who.int/diabetes
WHO — เกณฑ์ดัชนีมวลกายสำหรับประชากรเอเชีย (Asia-Pacific BMI cut-offs)
International Diabetes Federation (IDF) — เกณฑ์รอบเอวสำหรับกลุ่มประชากรเอเชียใต้/เอเชียตะวันออก (ชาย ≥ 90 ซม. หญิง ≥ 80 ซม.): idf.org
American Diabetes Association (ADA) — Standards of Care ในหัวข้อการคัดกรองความเสี่ยงเบาหวานชนิดที่ 2: diabetes.org
WHO — คำแนะนำการมีกิจกรรมทางกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์

หมายเหตุ: คะแนนในตารางเป็นการจัดน้ำหนักเชิงสัมพัทธ์เพื่อการคัดกรองเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ได้มาจากสมการทำนายความเสี่ยงของสถาบันใดโดยตรง และไม่ใช่การวินิจฉัยโรค

กลับไปที่แบบประเมินความเสี่ยงเบาหวาน